رییس اداره تحقیق، توسعه و آموزشهای مردمی معاونت غذا و دارو گفت : داروهای ضدمیکروبی از پرمصرف ترین انواع داروها هستند که در صورت استفاده صحیح از آنها نجات بخش خواهند بود و در عین حال استفاده نادرست و نابجای آن ها باعث افزایش هزینه، بروز عوارض و تداخلات و مقاومت دارویی خواهد شد.
دکتر وریا رحیمی در گفتگو با روابط عمومی دانشگاه گفت: مقاومت میکروبی ، توانایی باکتری یا سایر میکروبها به مقاومت در برابر اثر آنتی بیوتیک ها با استفاده از مکانیسم های متفاوت است، عده ای از باکتری ها توانایی خنثی سازی آنتی بیوتیک را قبل از اینکه داروها بتوانند آنها را نابود کنند پیدا کرده اند.
وی به علل بروز مقاومت میکروبی اشاره کرد و گفت: در بسیاری از موارد توانایی باکتری ها در خنثی سازی عوامل ضد میکروبی از طریق استفاده خودسرانه و نابجا از آنتی بیوتیک ها بدست می آید
دکتر رحیمی عنوان کرد: پناه بردن به مصرف آنتی بیوتیک ها در بیماریهای ویروسی همانند اغلب حالات سرماخوردگی و اسهال ، تهیه و نگهداری این نوع داروها در منزل و مصرف خودسرانه و بدون تجویز پزشک ، تماس نابجا و غیر ضروری با بیماران مبتلا به بیماریهای عفونی از جمله موارد ایجاد کننده مقاومت میکروبی است.
وی اضافه کرد: مصرف نابجا و بیش از حد از مواد آنتی باکتریال و گندزدا ، اعمال فشار بر پزشک معالج و درخواست آنتی بیوتیک خصوصاً اشکال تزریقی توسط بیماران و همراهان و عدم دقت در تجویز آنتی بیوتیک های موثر جهت درمان توسط پرسنل درمانی نیز از دیگر موارد مقاومت آنتی بیوتیکی می باشد.
به گفته دکتر رحیمی همچنین درمان حیوانات مولد غذا با آنتی بیوتیک هایی که در درمان انسان به کار می روند؛ ممکن است به علت احتمال انتقال مقاومت از حیوان به انسان سلامت عمومی را به خطر انداخته و تأثیر آنتی بیوتیک ها را کاهش داده و باعث افزایش تقاضای داروهای جایگزین با قیمت بیشتر شود .
رییس اداره تحقیق، توسعه و آموزشهای مردمی معاونت غذا و دارو تاکید کرد: به طور کلی در محیط های بیمارستانی نیز رعایت بهداشت شخصی و عمومی توسط بیماران و همراهان آنها در جلوگیری از انتشار عفونت و بیماری ، تقویت ضد عفونی معمول مثل شستن صحیح و کامل دستها توسط پرسنل درمانی به منظور جلوگیری از انتقال عفونت ، به کارگیری کشت های آزمایشگاهی و جداسازی دقیق بیماران آلوده و یا عفونی ، خصوصاً بیمارانی که دچار مقاومت میکروبی شده اند می تواند در پیشگیری از توسعه مقاومت میکروبی اثرگذار باشند.
وی در ادامه از عموم مردم خواست در مصرف آنتی بیوتیک ها حتما به نکات زیر توجه داشته باشند:
1. مشورت با پزشک و داروساز: انتخاب آنتیبیوتیک مناسب تنها بر عهده پزشک است. از خودسرانه مصرف کردن این داروها یا درخواست تجویز خاص پرهیز کنید، زیرا مصرف نامناسب میتواند درمان را به تأخیر انداخته و باعث گسترش میکروبهای مقاوم شود.
2. رعایت دقیق دوز و برنامه مصرف: داروها را مطابق دستور پزشک یا داروساز و در زمانبندی تعیینشده مصرف کنید. تغییر فاصله بین دوزها یا مقدار داروی مصرفی میتواند اثربخشی درمان را کاهش دهد.
3. تکمیل کامل دوره درمان: حتی در صورت بهبود علائم، دوره درمان باید کامل شود. قطع زودهنگام دارو میتواند منجر به بازماندن میکروبهای مقاوم و ایجاد عفونت مجدد شود.
4. عدم استفاده مجدد داروهای باقیمانده: داروهای باقیمانده را ذخیره نکنید. هر تجویز آنتیبیوتیک برای شرایط خاص شما در زمان مشخص مؤثر است و استفاده مجدد بدون نظر پزشک ممکن است بیاثر یا مضر باشد.
5. عدم توصیه دارو به دیگران: آنتیبیوتیکهای خود را حتی در صورت شباهت علائم به دیگران پیشنهاد ندهید. مصرف اشتباه دارو میتواند فرآیند درمان را مختل کرده و خطر مقاومت میکروبی را افزایش دهد.
دکتر رحیمی در پایان با اشاره به اینکه استفاده منطقی از داروهای ضدمیکروبی نیازمند دانستن نحوه عملکرد، عوارض و تداخلات و بررسیهای آزمایشگاهی می باشد، گفت: پدیده بروز "مقاومت دارویی" در طی سالیان اخیر توجه دانشمندان و محافل علمی را به خود جلب کرده است و هر از چند گاهی گزارشاتی جدید از بروز مقاومت دارویی آنتی بیوتیک ها منتشر می گردد.
به گفته وی علیرغم اینکه آنتی بیوتیک ها زندگی انسان ها و دام های بی شماری را تا کنون نجات داده اند، اما تعداد زیادی از این داروهای شگفت آفرین به آخر خط رسیده اند، چرا که باکتری های بیماری زا آموخته اند که در برابر آن ها مقاومت کنند.